ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု အသီးသီးျဖင့္ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္ ေပသည္။
သို႔ေသာ္ ျမန္္မာႏိုင္ငံ၌ အဓိကလူမ်ိဴးႀကီး ရွစ္
မ်ိဳးရွိၿပီး မ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း ( ၁၃၅ )မ်ိဳးရွိသည္ဟု ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းေနမႈ
ကို တိုင္းရင္းသားပါတီ ခုနစ္ပါတီျဖင့္ စုဖြဲ႔ထားေသာ
“ညီေနာင္တိုင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒေရးရွင္း” က ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း
၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊မတ္လ ၂ ရက္ႏွင့္ ၃ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ႏွစ္လတႀကိမ္ ပံုမွန္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးအၿပီးတြင္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၈ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး၌ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ႏွင့္
ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးဝင္းျမင့္က
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္သိန္း(ရြာငံ)
မဲဆႏၵနယ္၏ ေမးခြန္းကိုေျဖၾကားရာတြင္ သံုးႏႈန္းေျပာဆိုမႈကို ညီေနာင္တိုင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒေရးရွင္းက ကန္႔ကြက္ခဲ့ျခင္း
ျဖစ္သည္။
“ လႊတ္ေတာ္မွာ လဝက ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးဝင္းျမင့္က တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳး နာမည္ေတြခ်ျပတယ္၊ နာမည္ထပ္
ေနတာေတြ႔ရတယ္။ ရွမ္းမွာဆိုလွ်င္ ရွမ္း၊ရွမ္းႀကီး၊တိုင္းလ်မ္တို႔ဆို တမ်ိဳးတည္းပဲ” ဟု ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား
ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုင္းမိုးေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။”
တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စု ၁၃၅ မ်ိဳးရွိသည္ဟု
သံုးႏႈန္းျခင္းသည္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားလြန္း၍ တစ္မ်ိဳးစီ၏ အခြင့္အေရးအား
သီးျခား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ခက္ခဲသည္ဟု ႏိုင္ငံေရးအရ အေၾကာင္းျပရန္
ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ၎းကမွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ ၎ကပင္ -
“ တိုင္းရင္းသားရွစ္မ်ိဳးထဲမွာ ဗမာကလြဲၿပီး၊က်န္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြက
လက္ခံႏိုင္တဲ့ အေနအထား မရွိဘူး၊ ျပန္ ၿပီးစိစစ္ဖို႔လိုပါတယ္ ” “
စာရင္းျပဳစုဖို႔လိုတယ္ လို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္ ”
ဟူ၍ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။
၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔ထုတ္
လုပ္သားျပည္သူ႔ေန႔စဥ္ သတင္းစာ၌ ေဆာင္းပါးရွင္ ျမန္ျပည္ သား ေရးသားခဲ့ေသာ “
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု (၁၃၅) မ်ိဳး ေနထိုင္ရာ တို႔
ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ” ေဆာင္းပါး၌ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ၁၃၅ မ်ိဳး၏
စာရင္းကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားပါသည္။( သို႔ေသာ္ ၂၀၁၃ မတ္ ၁၃
ရက္ေန႔ထုတ္ Northern Star ဂ်ာနယ္၌ ရဲစြမ္းသူ၏ “ ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာ ”
ေဆာင္းပါး၌ အခ်ိဳ႕တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု၏ အ
မည္မ်ားကို္ မွားယြင္းစြာေဖာ္ျပထားပါသည္။)
(က) ကခ်င္စု
၁။ ကခ်င္
၂။ ကရို
၃။ ဒေလာင္
၄။ ဂ်ိန္းေဖာ
၅။ ေဂၚရီ
၆။ ခခု ( ရဲစြမ္းသူ၏ ႏိုင္ငံေတာ့့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ခဥ ဟုေဖာ္ျပထားသည္။)
၇။ ဒုရင္
၈။ မရု (ေလာ္ေဂၚ) (မရူ သာအမွန္ျဖစ္သည္)
၉။ ရဝမ္
၁၀။ လရွီ (လာခ်စ္)
၁၁။ အဇီး
၁၂။ လီဆူး
(ခ) ကယားစု
၁။ ကယား
၂။ ဇယိမ္း (ႏိုင္ငံေတာ္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ခုယိမ္းဟု မွားယြင္းေဖာ္ျပထား)
၃။ ကယမ္း ( ပေဒါင္ ) ( ကယန္းဟုေရးသားရပါမည္။)
၄။ ေဂခို
၅။ ေဂဘား
၆။ ပရဲ ( ကေယာ ) (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ပယဲဟု မွားယြင္းေဖာ္ျပထား)
၇။ မႏူမေနာ
၈။ ယင္းတလဲ
၉။ ယင္းေတာ္
(ဂ) ကရင္စု
၁။ ကရင္
၂။ ကရင္ျဖဴ
၃။ ပေလႀကီး ( ကေလခ်ီ )
၄။ မြန္ကရင္
၅။ စေကာ ( ကရင္ )
၆။ တေလွပြာ
၈။ တြဲ(ဘဲြဟုေရးသားရပါမည္)
၉။ ေမာေအပြား
၁၀။ မိုးပြာ
၁၁။ ပိုး ( ကရင္ )
(ဃ) ခ်င္းစု
၁။ ခ်င္း
၂။ မယ္တိိုင္ ( ကသဲ )
၃။ ဆလိုင္း
၄။ ကလင္ေတာ ( လူေရွ )
၅။ ခမီ
၆။ ေအာဝခမီ (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ေၾသာ္ဝခမီဟု ေရးသားထား)
၇။ ေခါႏိုး
၈။ ေခါင္စို
၉။ ေခါင္ဆိုင္္
၁၀။ ခြာဆင္းမ္
၁၁။ ခြန္လီေခၚဆင္မ္
၁၂။ ဂန္ဘဲ
၁၃။ ေဂြးတဲ
၁၄။ ငြန္း
၁၅။ ဆီစာန္ (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ဆီစဥ္ဟု ေဖာ္ျပထား)
၁၆။ ဆင္ထန္ (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ဆင္ထမ္းဟု ေဖာ္ျပထား)
၁၇။ ဆိုင္းတန္ (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ ဆိုင္းထန္ဟု ေဖာ္ျပထား)
၁၈။ လာေတာင္
၁၉။ ဇိုထံုး
၂၀။ ဇိုေဖ
၂၁။ ဇို
၂၂။ ဇန္ညွပ္ ( ဇန္နိယပ္ )
၂၃။ တေပါင္
၂၄။ တီးတိန္ ( တဲဒင္မ္ )
၂၅။ ေတဇန္
၂၆။ တိုင္ခၽြန္း
၂၇။ တာ့ဒိုး
၂၈။ ေတာရ္
၃၀။ ဒင္မ္
၃၁။ ဒိုင္ ( ယင္ဒူး )
၃၂။ နာဂ
၃၃။ တန္ဒူး
၃၄။ မာရင္
၃၄။ ပနမ္း
၃၅။ မကန္း
၃၆။ မဟူ
၃၇။ မီရမ္ (ေခၚ) မရာ
၃၈။ မီအဲ
၃၉။ မြင္း
၄၀။ လူ႐ႈိင္း
၄၁။ ေလးၿမိဳ
၄၂။ လင္တဲ့
၄၃။ ေလာက္တူ
၄၄။ လိုင္
၄၅။ လိုင္လို
၄၆။ ပါကင္းမ္ (ေခၚ) မ႐ို
၄၇။ ဟြာလ္ငို
၄၈။ အႏူး
၄၉။ အနန္
၅၀။ အူပူ
၅၁။ လ်င္းတု (လ်င္းဘုဟုသာ စကားလံုးေပါင္းရမည္)
၅၂။ အ႐ႈိခ်င္း ( ေျမျပန္႔ )
၅၃။ ေရာင္ထု
( င ) ဗမာစု
၁။ ဗမာ
၂။ ထားဝယ္
၃။ ၿမိတ္
၄။ ေယာ
၅။ ရဘိန္း ( ယဗိန္း ဟုသာေပါင္းရမည္။ )
၆။ ကဘူး ( ခံုကူး )
၇။ ဂဏန္း ( ကနန္း ဟုသာ စကားလံုးေပါင္း ေပါင္းရမည္။ )
၈။ ဆလံု
၉။ ဖုန္း ( ဖြန္ )
( စ ) မြန္စု
၁။ မြန္
( ဆ ) ရခိုင္စု
၁။ ရခိုင္
၂။ ကမန္
၃။ ခမြီး
၄။ ဒိုင္းနက္
၅။ မရမာႀကီး
၆။ ၿမိဳ
၇။ သက္
( ဇ ) ႐ွမ္းစု
၁။ ႐ွမ္း
၂။ ယြန္း ( လအို )
၃။ ကြီ
၄။ ဖ်င္
၅။ သအို ( ယအို သာအမွန္ျဖစ္သည္။ )
၆။ ဓေနာ )
၇။ ပေလး
၈။ အင္
၉။ စံု ( ဆံ ) (ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာေဆာင္းပါး၌ စံံု (ဆန္)ဟု ေဖာ္ျပထား)
၁၀။ ခမူ
၁၁။ ေကာ္ ( အခါ-အီေကာ )
၁၂။ ကိုးကန္႔
၁၃။ ခႏၱီး႐ွမ္း
၁၄။ ဂံု ( ခုန္ )
၁၅။ ေတာင္႐ိုး
၁၆။ ဓႏု
၁၇။ ပေလာင္(တအာင္းဟူ၍သာသံုးႏွဳန္းရမည္)
၁၈။ ေျမာင္ဇီး
၂၀။ ယင္းၾကား
၂၁။ ယင္းနက္
၂၂။ ႐ွမ္းကေလး
၂၃။ ႐ွမ္းႀကီး
၂၄။ လားဟူ
၂၅။ လြယ္လ
၂၆။ အင္းသား
၂၇။ အိုက္တြယ္ ( အိုက္ဘြယ္ သာအမွန္ျဖစ္သည္။ )
၂၈။ တိုင္းလြယ္
၂၉။ တိုင္းလ်မ္
၃၀။ တိုင္းလံု
၃၁။ တိုင္းေလ့
၃၂။ မိုင္းသာ
၃၃။ ေမာ႐ွမ္း
ဟူ၍ျဖစ္သည္။
(က) ကခ်င္အုပ္စုတြင္ ၁၂ – မ်ိဳး
( ခ) ကယားအုပ္စုတြင္ ၉ – မ်ိဳး
( ဂ) ကရင္အုပ္စုတြင္ ၁၁ – မ်ိဳး
(ဃ) ခ်င္းအုပ္စုတြင္ ၅၃ – မ်ိဳး
( င) ဗမာအုပ္စုတြင္ ၉ – မ်ိဳး
( စ) မြန္အုပ္စုတြင္ ၁ – မ်ိဳး
(ဆ) ရခိုင္အုပ္စုတြင္ ၇ – မ်ိဳး
( ဇ) ႐ွမ္းအုပ္စုတြင္ ၃၃ -မ်ိဳး
စုစုေပါင္း ၁၃၅ မ်ိဳး ဟူ၍ေဖာ္ျပထားသည္။
အဆိုပါ စာရင္းကို ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ သန္းေကာင္စာရင္း၊၁၉၅၃-၅၄ ခုႏွစ္ လူမ်ိဳးစုစာရင္း၊၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ယဥ္ေက်းမႈ
ဝန္ႀကီးဌာန၊ ေ႐ွးေဟာင္းစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ႐ံုး၏ အႀကံျပဳခ်က္ႏွင့္ ျမန္မာ့သမိုင္းေကာ္မ႐ွင္၏ အႀကံေပးခ်က္၊ ၁၉၇၂ ခု
ႏွစ္ ျမန္မာ့ဆို႐ွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီဌာနခ်ဳပ္၊ တိုင္းရင္းသားေရးရာေကာ္မတီ၏ ညိွႏိႈင္းေပးခ်က္အရလည္း
ေကာင္း အခ်ိန္ယူျပဳစုခဲ့ျပီး ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ သန္းေကာင္စာရင္းတြင္ သံုးခဲ့ေသာ စာရင္းမ်ားဟုဆိုသည္။
စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ စာရင္းထဲက ဒေလာင္၊ေဂၚရီ၊ခခူနွင့္ဒူရင္
တို႔သည္ ဂ်င္းေဖာအႏြယ္ကြဲမ်ားသာ ျဖစ္ၿပီး၊ သီးျခားကခ်င္လူမ်ိဳးစုမ်ား
မဟုတ္ေပ။ ခခူနဲ႔ဒူရင္ဆိုလွ်င္ မ်ိဳးႏြယ္ကြဲ တစ္ခုတည္းကိုပင္
နာမည္ႏွစ္မ်ိဳးေခၚ ထားျခင္းျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ကခ်င္(၁၂)မ်ိဳးထဲတြင္ ကခ်င္၊ထရုမ္း၊ဒေလာင္၊ဂ်ိမ္းေဖာ၊ေဂၚရီ၊ခခု၊ဒူးလန္း၊မ႐ႈ(ေလာ္ေဂၚ)၊ရဝမ္၊လ႐ွီ၊အဇီး။
လီဆူးးစသည္ျဖင့္ လဝက ဒုတိယဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားေနေသာ္လည္း ေျခာက္မ်ိဳးကိုသာ လက္ခံမည္ဟု အမ်ိဳးသား
လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (ကခ်င္-၁) မွဦးခက္ထိန္နန္က လႊတ္ေတာ္၌္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎ကဆက္၍-
“ တကယ္ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေရတြက္ မယ္ဆိုရင္ ၁၃၅ မ်ိဳးမရွိပါဘူး၊ ကိုယ္ မိသားစုမွာ လူဘယ္ႏွေယာက္ရွိ
တယ္ဆိုတာ မသိတာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး “ မျဖစ္စြက္ေျပာၾကားသြားသည္။
ထို႔ျပင္ အင္ဂ်ားယန္မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚဒြဲဘူကလည္း-
“ ကခ်င္ဆိုတဲ့အထဲမွာ က်န္တဲ့ေျခာက္မ်ိဳးကပါၿပီးသား “ ကခ်င္ဆိုတာ
ထပ္ထည့္စရာမလိုဘူး ” ဂ်ိမ္း ေဖာ၊လီဆူး၊ရဝမ္၊အဇီး၊လရွီ၊မ႐ူ(ေလာ္ေဂၚ) တို႔သာ
ကခ်င္လူမ်ိဳးထဲပါတာပါ ” ဟူ၍ေျပာၾကားခဲ့သည္။
အစိုးရစာရင္းႏွင့္ အမွန္စာရင္းကြာျခားမႈ ဇယားကို ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ကခ်င္လူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ကခ်င္
|
၁
|
ဂ်ိန္းေဖာ္(ဒေလာင္၊ေဂၚရီ၊ခခူေခၚဒူးလန္း စသည့္မ်ိဳး
ႏြယ္စုကြဲမ်ားပါဝင္)
|
|
၂
|
က႐ို(တ႐ုမ္း)
|
၂
|
မ႐ူ ( ေလာ္ေဝၚ )
|
|
၃
|
ဒေလာင္
|
၃
|
ရဝမ္ ( တ႐ုမ္းႏွင့္အျခားမ်ိုဳးႏြယ္စုကြဲမ်ားပါဝင္ )
|
|
၄
|
ဂ်ိန္းေဖာ
|
၄
|
လ႐ွီ ( လခ်ိတ္ )
|
|
၅
|
ေဂးရီ
|
၅
|
အဇီး
|
|
၆
|
ခခူ
|
၆
|
လီဆူး (လီေ႐ွာ)
|
|
၇
|
ဒူးလန္း(ဒုရင္)
|
|
|
|
၈
|
မ႐ု ( ေလာေဂၚ )
|
|
|
|
|
|
|
|
|
၉
|
ရဝမ္
|
|
|
|
၁၀
|
လ႐ွီ (လာခ်စ္)
|
|
|
|
၁၁
|
အဇီး
|
|
|
|
၁၂
|
လီဆူး
|
|
|
အစိုးရ၏ ကယားမ်ိဳးႏြယ္စုထဲတြင္ မ်ိဳးႏြယ္စု(၉)မ်ိဳးျပထားသည္။ အမွန္မွာ ဇယိမ္း၊ကယန္း(ပေဒါင္)၊ေဂခို(ကဲ့ခို)၊
ယင္းေဘာ္ ေလးမ်ိဳးသည္ ကယန္း(ပေဒါင္)မ်ိဳးႏြယ္စု၏ အမည္ကြဲ သို႔မဟုတ္ မ်ိဳးႏြယ္ကြဲမ်ားသာျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုး
ရ၏ မ်ိဳးႏြယ္စု (၉)မ်ိဳးသည္ လက္ေတြ႔တြင္ (၅)မ်ိဳးသာျဖစ္သည္။ ေဂဘား လူမ်ိဳးစုသည္ ဘြဲကရင္ ထဲ၌ပါဝင္ပါသည္။
ေအာက္ပါဇယားကို႐ႈပါ
ကယားလူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ကယား
|
၁
|
ကယား
|
|
၂
|
ဇယိမ္း
|
၂
|
ကယန္း( ပေဒါင္၊ကဲ့ခို၊ယင္းေဘာ္၊ဇယိမ္း စသည္တို႔
ပါဝင္သည္)
|
|
၃
|
ကယမ္း( ပေဒါင္)
|
၃
|
မူႏုမေနာ
|
|
၄
|
ေဂခို
|
၄
|
ပရဲ ( ကေယာ )
|
|
၅
|
ေဂဘား
|
၅
|
ယင္းတလဲ
|
|
၆
|
ပရဲ (ကေယာ)
|
|
|
|
၇
|
မႏူမေနာ
|
|
|
|
၈
|
ယင္းတလဲ
|
|
|
|
၉
|
ယင္းေဘာ္
|
|
|
ကရင္လူမ်ိဳးစု (၁၁)မ်ိဳး၌ လူမ်ိဳးစုတစ္မ်ိဳး၏
အမည္ကြဲမ်ား၊မ်ိဳးႏြယ္ကြဲမ်ားကို သီးျခားလူမ်ိဳးစုအျဖစ္ျပထားသည္။
မြန္ကရင္ဆိုသည္မွာ ပိုးကရင္ျဖစ္ၿပီး၊စာျဖဴကရင္ဆိုသည္မွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ
ကိုးကြယ္ေသာ ကရင္ျဖစ္ပါသည္။ ၿခံဳ၍ဆိုေသာ္
ကရင္လူမ်ိဳးစုကသတ္သတ္၊စေကာ၊ပိုး၊ဘြဲ စသည့္လူမ်ိဳးစုကသတ္သတ္
ေဖာ္ျပထားျခင္းသည္ ပညာ႐ွင္မ်ား
အတြက္ ရယ္စရာျဖစ္ေနပါသည္။
ကရင္လူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ကရင္
|
၁
|
စေကာ၊(တေလွပြား၊ေမာေနပြား စသည္တို႔ပါဝင္သည္)
|
|
၂
|
ကရင္ျဖဴ
|
၂
|
ပိုး`( ႐ွဴး) (မြန္ကရင္ ပါဝင္သည္)
|
|
၃
|
ပေလႀကီး(ကေလခ်ီ)
|
၃
|
ဘြဲ(ကရင္ျဖဴ၊ပေလကီး(ပေလခ်ီ)၊မိုးပြား၊ေဂဘား စသည္တို႔ပါဝင္)
|
|
၄
|
မြန္ကရင္
|
|
|
|
|
|
|
|
|
၅
|
စေကာ (က ရင္ )
|
|
|
|
၆
|
တေလွပြာ
|
|
|
|
၇
|
ပကူး
|
|
|
|
၈
|
ဘြဲ
|
|
|
|
၉
|
ေမာေနပြား
|
|
|
|
၁၀
|
မိုးပြာ
|
|
|
|
၁၁
|
ပိုးကရင္
|
|
|
ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း (၅၃) မ်ိဳးထားမႈသည္ အဆိုး႐ြားဆံုးျဖစ္သည္။ ထံုးစံအတိုင္း ခ်င္းဆိုသည္အမည္ျဖင့္ မ်ိဳးႏြယ္စု
တမ်ိဳးလည္းျပထားလိုက္ေသးသည္။ (၅၃) မ်ိဳး၌ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုအျဖစ္ အမွတ္အသားလကၡဏာ identity မသတ္မွတ္ႏိုင္
ေသာ နာဂ၊မဏိပူရႏြယ္ဘြား ကသည္း(ကသဲ) ႏွင့္ နီေပါႏြယ္ဘြား လ်င္ဘု
(ျမန္ျပည္သားေဆာင္းပါး ႏွင့္ Northern Star (၂၀၁၃ မတ္၁ ၃) ရဲစြမ္းသူ၏
“ႏိုင္ငံေတာ့္မ်က္ႏွာ”ေဆာင္းပါးတို႔၌ လ်င္းဘု ကို လ်င္းတု
ဟူ၍မွားယြင္းစြာေဖာ္ျပထား
သည္။) ကိုလည္းထည့္ထားသည္။ ယေန႔ခ်င္းႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ပညာ႐ွင္အမ်ားစု လက္ခံထားေသာ ခ်င္းလူမ်ိဳးစု(၈)မ်ိဳး
ကိုသာ လက္ခံထားသည္။ လူမ်ိဳး(Race)၊Tribe(မ်ိဳးႏြယ္စု)၊ ေဆြမ်ိဳးစု(Clan)၊စကားဝဲအစု(Dialect) မ်ား ေရာေႏွာေနေသာ
ေၾကာင့္ အစိုးရစာရင္းသည္ (၅၃) မ်ိဳးျဖစ္ရျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။အမွန္စာရင္းၾကည့္ၾကပါစို႔။
ခ်င္းလူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ခ်င္း
|
၁
|
ဇိုမီခ်င္း
|
|
၂
|
ေခါႏိုး
|
၂
|
ကူကီးခ်င္း
|
|
၃
|
ဂန္ဘဲ
|
၃
|
လိုင္မီးခ်င္း
|
|
၄
|
ေဂြးတဲ
|
၄
|
မရာ
|
|
၅
|
ငြန္း
|
၅
|
ခ်ိဳမီးခ်င္း
|
|
၆
|
ဆီစာန္
|
၆
|
ခမီးခ်င္း(ၿမိဳ)
|
|
၇
|
ဆင္ထန္(ဆင္တန္)
|
၇
|
႐ိႈမီးခ်င္း
|
|
၈
|
ဆိုင္းတန္(ဆိုင္းဇန္)
|
၈
|
မီဇိုခ်င္း(လူ႐ႈိင္း)
|
|
၉
|
ဇာေတာင္
|
|
|
|
၁၀
|
ဇိုထံုး
|
|
|
|
၁၁
|
ဇိုေဖ
|
|
|
|
၁၂
|
ဇို
|
|
|
|
၁၃
|
ဇန္ၫွပ္ (ဇန္နိယပ္)
|
|
|
|
၁၄
|
တေပါင္
|
|
|
|
၁၅
|
တီးတိန္(တဲဒင္မ္)
|
|
|
|
၁၆
|
ေတဇန္
|
|
|
|
၁၇
|
တိုင္ခၽြန္း
|
|
|
|
၁၈
|
တာ့ဒိုး
|
|
|
|
|
|
|
|
|
၁၉
|
ေတာရ္
|
|
|
|
၂၀
|
ဒင္မ္
|
|
|
|
၂၁
|
ဒိုင္(ယင္ဒူး)
|
|
|
|
၂၂
|
တန္ဒူး
|
|
|
|
၂၃
|
မာရင္
|
|
|
|
၂၄
|
ပနမ္း
|
|
|
|
၂၅
|
မကန္း
|
|
|
|
၂၆
|
မဟူ
|
|
|
|
၂၇
|
မီရမ္ေခၚမရာ
|
|
|
|
၂၈
|
မီအဲ
|
|
|
|
၂၉
|
မြင္း
|
|
|
|
၃၀
|
လူ႐ႈိင္း(လူေ႐ွ)
|
|
|
|
၃၁
|
ေလးၿမိဳ
|
|
|
|
၃၂
|
လင္တဲ့
|
|
|
|
၃၃
|
ေလာက္ထူ
|
|
|
|
၃၄
|
လိုင္ဇို
|
|
|
|
၃၅
|
ပါကင္းမ္ေခၚမ႐ို
|
|
|
|
၃၆
|
ဟြာလ္ငို
|
|
|
|
၃၇
|
အႏူး
|
|
|
|
၃၈
|
အူမူ
|
|
|
|
၃၉
|
အ႐ႈိခ်င္း
|
|
|
|
၄၀
|
ေရာင္ထု
|
|
|
|
၄၁
|
ခြန္လီ ေခၚ ဆင္မ္
|
|
|
|
၄၂
|
ဆလိုင္း
|
|
|
|
၄၃
|
ကလင္ေတာ(လူေ႐ွ)
|
|
|
|
၄၄
|
ခမီ
|
|
|
|
၄၅
|
ေအာဝခမီ
|
|
|
|
၄၆
|
ခြာဆင္းမ္
|
|
|
|
၄၇
|
အနန္
|
|
|
|
၄၈
|
ေခါင္ဆိုင္ခ်င္း
|
|
|
|
၅၀
|
နာဂ
|
|
|
|
၅၁
|
လ်င္းတု
|
|
|
ဗမာလူမ်ိဳးစု အေရအတြက္ကို ေဗဒင္ကိန္းခန္းအရ နဝင္းေၾကရန္(၉) မ်ိဳးျပထားပါသည္။ ေယာ၊ထားဝယ္ႏွင့္ၿမိတ္
(ဘိတ္) တို႔ကို သီးျခားလူမ်ိဳးစုျပထားမႈသည္ မွားယြင္းပါသည္။ စကားဝဲ(Dialect) အစုကြဲသာျဖစ္ေၾကာင္း မႏုႆေဗဒ
ပညာ႐ွင္မ်ားႏွင့္ဘာသာေဗဒပညာ႐ွင္မ်ား ေထာက္ျပမႈကို စစ္အစိုးရသည္ လက္မခံခဲ့ေပ။
႐ွမ္းျပည္နယ္၌သီးျခား ဗမာလူမ်ိဳးစုႏြယ္ဝင္ ဓႏု၊ေတာင္႐ိုးႏွင့္အင္သားမ်ားကို ႐ွမ္းလူမ်ိဳးစုစာရင္း၌ ျပထားသည္။
ကဒူးႏွင့္ကနန္းမ်ားကို ခြဲျပထားသလို
ကခ်င္ျပည္နယ္၊႐ွမ္းျပည္နယ္မ်ားထဲမွ
ဖုန္းလူမ်ိဳးႏွင့္တိဘက္-ျမန္မာအႏြယ္မဟုတ္ သည့္ ဆလံုမ်ားကို
ဗမာလူမ်ိဳးစုစာရင္းထဲ ထည့္ထားမႈသည္ မႏုႆေဗဒပညာ နိမ့္က်ရာေရာက္ေနပါသည္။
စစ္ကိုင္းတိုင္း
ထဲမွ နာဂမ်ားကို ခ်င္းလူမ်ိဳးစုစာရင္းထဲထည့္ထားေသာ္လည္း
ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွ ကဒူး၊ကနန္းမ်ားကို ဗမာလူမ်ိဳးစုထဲ ထည့္ထားမႈသည္
ေတြးရခက္ႀကီးျဖစ္ေနရသည္။
မြန္လူမ်ိဳးစုကို တစ္မ်ိဳးထဲသာျပထားၿပီး တျခားမြန္္ခမာမ်ိဳးႏြယ္မ်ားျဖစ္သည ္ဝ၊ ပေလာင္(တအာင္း)၊ ယင္းနက္၊
ယင္းက်ားစသည္မ်ားကို ႐ွမ္းလူမ်ိဳးစုစာရင္းထဲ ထည့္ထားျပန္သည္။
ဗမာလူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ဗမာ
|
၁
|
ဗမာ [ (ေယာ၊ထားဝယ္၊ၿမိတ္(ဘိတ္) ]
|
|
၂
|
ထားဝယ္
|
၂
|
ရဘိန္း (ယဗိန္း)
|
|
၃
|
ၿမိတ္
|
၃
|
ကဒူး၊ကနန္း
|
|
၄
|
ေယာ
|
|
|
|
၅
|
ရဘိန္း
|
|
|
|
၆
|
ကဒူး(ခံုကူး)
|
|
|
|
၇
|
ကဏန္း
|
|
|
|
၈
|
ဆလံု
|
၄
|
ဆလံု(မေလး)
|
|
၉
|
ဖုန္း
|
၅
|
ဖုန္း(ကခ်င္)
|
ရခိုင္လူမ်ိဳးစုကိုမူ (၇) မ်ိဳး စာရင္းျပထားသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးစု (၇) စုတြင္ ထည့္သြင္းထားသည့္ ခမီြးမ်ားကို္လည္း
ခ်င္းလူမ်ိဳးစု (၅၃) မ်ိဳး၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ ခမီးမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားႏွင့္အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရး
ပါတီ ဥကၠဌ ေဒါက္တာေအးေမာင္ကေျပာျပသည္။
“ သူတို႔(ခမီး) ေတြကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အေခၚ ခမီြးေတြက ရခိုင္ျပည္ေရာက္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသာျဖစ္ပါတယ္” ဟု
၎ကေျပာၾကားခဲ့သည္။
ရခိုင္လူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
ရခိုင္
|
၁
|
ရခိုင္
|
|
၂
|
ကမန္
|
၂
|
ကမန္
|
|
၃
|
ခမြီး
|
၃
|
ဒိုင္းနက္
|
|
၄
|
ဒိုင္းနက္
|
၄
|
မရမာႀကီး
|
|
၅
|
မာရမာႀကီး
|
၅
|
သက္
|
|
၆
|
ၿမိဳ
|
|
|
|
၇
|
သက္
|
၆
|
ခ်င္း-ခမီး-ၿမိဳ
|
႐ွမ္းလူမ်ိဳးစုစာရင္း၌ (၃၃)မ်ိဳးျပထားရာ၊ ႐ွမ္းသာမဟုတ္ ဗမာမ်ိဳးႏြယ္မ်ား၊ တျခားတိဘက္ဗမာမ်ိဳးႏြယ္မ်ား၊ မြန္ခမာ
မ်ိဳးႏြယ္မ်ား စသည္တို႔ျဖင့္ေရာေထြးေနသည္။ ႐ွမ္းႀကီးႏွင့္တိုင္းလံုု
ဆိုသည္ တမ်ိဳးတည္းျဖစ္ၿပီး၊ ခႏၱီး႐ွမ္းႏွင့္တိုင္းလ်မ္ကို ျပထားေသာ္လည္း
တိုင္းႏူ(႐ွမ္းတ႐ုတ္)၊တိုင္းလီ၊တိုင္းလ်န္(႐ွမ္းနီ) ႏွင့္
ဒရယ္ကိုခ်န္ထားခဲ့သည္။ အင္းသား၊စံု(ဆံ)၊ဝ ႏွင့္ တိုင္းလြယ္တို႔သည္
တမ်ိဳးတည္းသာျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းလြယ္ကို သီးျခား မြန္ ခမာ
လူမ်ိဳးစုအျဖစ္ယူ၍ရႏိုင္သည္။ ကီြ ႏွင့္ လားဟူ မကြာသလို ဖ်င္ ႏွင့္
အခါလည္းမကြဲလွပါေပ။ ပေလး ႏွင့္ ပေလာင္ တမ်ိဳးတည္းျဖစ္သလို
ေျမာင္ဇီး၊ယအို(ေယာင္)
ႏွင့္ အိုက္ဘြယ္ (ျမန္ျပည္သားေဆာင္းပါး အိုက္တြယ္ဟု မွားယြင္းစြာေဖာ္ျပထားသည္။) သည္တမ်ိဳးတည္းသာျဖစ္သည္။
နယ္စပ္ခ်င္းထိစပ္ေန၍ ယူနန္တရုတ္လူမ်ိဳးမ်ားကို ျမန္ျပည္တိုင္းရင္းသား ကိုးကန္႔လူမ်ိဳးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္ကို
ေတြ႔ရသည္။ ထိုျပင္
ယြန္း(ေလာ)လူမ်ိဳး၊ခမူ(ေလာ)လူမ်ိဳး၊႐ွမ္းကေလး(ဝါ)တိုင္းေလ့(ထိုင္း)၊တိုင္းလ်မ္(ယူနန္)
လူမ်ိဳးတို႔ လည္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုထဲ၌ ထည့္ထားသည္။
ခ်င္းျပည္နယ္ဘက္မွ
ကသည္း(မဏိပူရ)လူမ်ိဳး၊လင္းဘု(နီေပါ)လူမ်ိဳးတို႔ကိုလည္း
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္နယ္နမိတ္ထဲ
ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ တိုင္းလိ(ယူနန္)၊ ပသွ်ဴး(မေလး)၊တိဘက္၊ေဂၚရ
ခါး(နီေပါ)၊တို႔ကို တိုင္းရင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအျဖစ္ လက္ခံထားျခင္းမရွိသည္ကိုလည္းေတြ႔ရသည္။
႐ွမ္းလူမ်ိဳးစု
|
စဥ္
|
အစိုးရစာရင္း
|
စဥ္
|
အမွန္စာရင္း
|
|
၁
|
႐ွမ္း
|
၁
|
တိုင္းလံု(တိုင္းယိုင္)
|
|
၂
|
႐ွမ္းႀကီး
|
|
|
|
၃
|
တိုင္းလံု
|
|
|
|
၄
|
ဂံု
|
၂
|
တိုင္းခြန္(ဂံု)
|
|
၅
|
ေမာ႐ွမ္း
|
၃
|
တိုင္းေမာ
|
|
၆
|
တိုင္းလ်မ္
|
၄
|
တိုင္းလ်မ္(ယူနန္)
|
|
၇
|
ခႏၱီး႐ွမ္း
|
၅
|
တိုင္းခမ္းတီး
|
|
၈
|
႐ွမ္းကေလး
|
၆
|
တိုင္းႏြဲ႔(ထိုင္း)
|
|
၉
|
တိုင္းေလ့
|
|
|
|
၁၀
|
ယြန္း(ေလာ)
|
၇
|
တိုင္းယြန္း(ေလာ)
|
|
၁၁
|
ပေလး
|
၈
|
ပေလာင္
|
|
၁၂
|
ပေလာင္
|
|
|
|
၁၃
|
ဝ
|
၉
|
ဝ
|
|
၁၄
|
အင္
|
|
|
|
၁၅
|
စံု(ဆံု)
|
|
|
|
၁၆
|
တိုင္းလြယ္
|
၁၀
|
တိုင္းလြယ္(ဝ)
|
|
၁၇
|
ဓႏု
|
၁၁
|
ဓႏု
|
|
၁၈
|
ေတာင္႐ိုး
|
၁၂
|
ေတာင္႐ိုး
|
|
၁၉
|
ဓေနာ
|
၁၃
|
ဓေနာ
|
|
၂၀
|
လားဟူ
|
၁၄
|
လားဟူ
|
|
၂၁
|
ကြီ
|
|
|
|
၂၂
|
ေကာ္
|
၁၅
|
အခါ
|
|
၂၃
|
ဖ်င္
|
|
|
|
|
|
|
|
|
၂၄
|
ခမူ
|
၁၆
|
ခမူ(ေလာ)
|
|
၂၅
|
ေျမာင္ဇီး
|
၁၇
|
ေျမာင္
|
|
၂၆
|
ေယာင္
|
|
|
|
၂၇
|
အိုက္ဘြယ္
|
|
|
|
၂၈
|
ကိုးကန္႔
|
၁၈
|
ကိုးကန္႔(တ႐ုတ္)
|
|
၂၉
|
အင္းသား
|
၁၉
|
အင္းသား
|
|
၃၀
|
ပအိုဝ္း
|
၂၀
|
ပအိုဝ္း
|
|
၃၁
|
ယင္းက်ား
|
၂၁
|
ယင္း
|
|
၃၂
|
ယင္းနက္
|
|
|
|
၃၃
|
မိုင္းသာ
|
၂၂
|
မိုင္းသာ
|
မည္သို႔ဆိုေစ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္လက္ခံထားေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု (၁၃၅) မ်ိဳးသည္ (၇၇) မ်ိဳးသည္
စာရင္းထပ္ေန၍ (၅၈)မ်ိဳးသာ႐ွိေပသည္။ ယင္း ၅၈ မ်ိဳး၌လည္း ထမန္္၊တိုင္းလ်န္(႐ွမ္းနီ)တို႔သည္ တုိင္းရင္သားလူမ်ိဳးစု စာ
ရင္း၌ မပါဝင္ဘဲက်န္ရစ္ေနသလုိ ယဗိန္း၊ဓေနာ၊ခမူ ကဲ့သို႔ မ်ိဳးတံုးလုဆဲဆဲ (ဝါ) လူဦးေရရာဂဏန္းသာ႐ွိ တိုင္းရင္းသားလူ
မ်ိဳးစုမ်ားလည္း႐ွိေနသည္။
ျမန္မာ့သမိုင္းေကာ္မ႐ွင္(ယခုျမန္မာ့သမိုင္းအဖြဲ႕)၏
အႀကံေပးခ်က္အရ လူမ်ိဳးစုစာရင္းမ်ားကို ျပဳစုထားသည္ဆို ရာ၌လည္း
ျမန္မာ့သမိုင္းအဖြဲ႔သည္ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္အဖြဲ႔ မဟုတ္သလို
အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္ေအာက္႐ွိ အဖြဲ႔အစည္းသာ ျဖစ္ၿပီး
ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရလက္ထက္မွ ယေန႔တိုင္ ျမန္မာ့သမိုင္းအဖြဲ႔၏
ေထာက္ျပအႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ဘယ္ ေသာအခါမွ လက္ခံေလ့မ႐ွိဘဲ
စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္သည္ ၎တို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ အာဏာတည္ၿမဲေရး အတြက္သာ
ျပဳမူေဆာင္႐ြက္လ်က္႐ွိသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား တင္ျပသကဲ့သို႔
စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္သည္ လူမ်ိဳးစုမ်ားစြာထည့္ သြင္း ေဖာ္ျပထားျခင္းသည္
လူမ်ိဳးစုတမ်ိဳးစီ၏ အခြင့္အေရးမ်ားအား သီးျခားေဆာင္႐ြက္ေပးရန္
ခက္ခဲမႈ႐ွိသည္ဟု ႏိုင္ငံေရး
အရ အေၾကာင္းျပေကာင္းရန္သာျဖစ္ၿပီး တိိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားကို ေလ့လာစီစစ္၍ျပန္လည္ျပဳစုရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း
ေစတနာေကာင္းျဖင့္ေလ့လာဆန္းစစ္တင္ျပလိုက္ပါရပါသည္။
စာကိုး
၁။ ဂါမဏိ ၊ “ ၁၃၅ ” ေခတ္ၿပိဳင္ဂ်ာနယ္ အမွတ္(၁)၊ ႏွစ္လည္မဂၢဇင္း ၂၀၀၄-၂၀၀၅။စာ ၅၀-၅၃။
၂။ ျမန္ျပည္သား “ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု(၁၃၅)မ်ိဳးေနထိုင္ရာ တို႔ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ ” လုပ္သားျပည္သူ႔ေန႔စဥ္
သတင္းစာ (၂၆.၉.၉၀)
၃။ သန္းဝင္းလိႈင္၊ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ျမန္မာ့သမိုင္း အဘိဓာန္ ပထမတြဲ၊ရန္ကုန္္၊ပညာေ႐ွ႕ေဆာင္ (ပ)ႀကိမ္ ၂၀၁၀။
2012/5/25 LIlly Kyu
<kyu.lily@gmail.com>
Thank you Thomas, this is very useful information for us who's working for Tourism & Hospitality Industrial.
2012/5/25 Thomas Latt
<thomasjrlatt@gmail.com>
![]( "1")
ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘာသာစကား အုပ္စုမ်ား အေျချပေျမပံု
ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံႀကီးမွာ တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စု
ဘယ္ႏွစ္မ်ဳိးရွိလဲလို႔ ေမးလာခဲ႔ရင္ လက္ရွိလူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး က စာရင္းအရ
(၁၃၅) မ်ဳိး ရွိပါတယ္ခင္ဗ်လို႔ ေျဖရမွာပါပဲ။ ဒါေပမဲ႔ ဒါမဟုတ္ဘူး အစိုးရက
သက္သက္ဝါဒျဖန္႔တာ တမင္ မ်ားေအာင္ လုပ္ထားတာလို႔ ဆိုသလို၊ မဟုတ္ေသးဘူး
ဒီထဲမွာ မပါေသးတဲ့ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြ ရွိေသးတယ္လို႔ ေျပာၾကသူ ေတြလည္း
ရွိၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြ ကြဲျပားေပမယ္႔ ဘာသာေဗဒအားျဖင့္
ခြဲျခားၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အ ဓိကအုပ္စုႀကီး (၃) ခုျဖစ္တဲ့ Sino-Tibetan,
Austro-Asiatic နဲ႔ Tai-Kadai ကေန ဆင္းသက္လာတဲ့ တိဘက္-ျမန္မာ၊ မြန္-ခမာနဲ႔
ထိုင္း-တရုတ္ အုပ္စု (၃) ခုကိုသာ ေတြ႔ရမွာပါ။
ပင္မမ်ဳိးႏြယ္ျဖစ္တဲ့ Sino-Tibetan အုပ္စုႀကီးမွာ Chinese နဲ႔
Tibeto-Burman ဆိုၿပီး မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုႀကီး (၂) ခု ထပ္ကြဲပါ တယ္။ Chinese
အုပ္စုမွာ မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၁၄) ခု ရွိၿပီး Tibeto-Burman အုပ္စုမွာ
မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၄၃၅) ခု ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာရွိတဲ့
Tibeto-Burman အုပ္စုဝင္ တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့ -
(၁) အခါ၊ (၂) သက၊္ (၃) ဂ်ိန္းေဖာ၊ (၄) ထမံ၊ (၅) ကဒူး၊ (၆) တဆီနာဂ၊ (၇)
ပအို႔၊ (၈) ပိုးကရင္၊ (ဖလံုစေဝၚ)၊ (၉) ပိုး ကရင္ (ဖလံု)၊ (၁၀) ထရု၊ (၁၁)
ပေဒါင္၊ (၁၂) ဘြဲကရင္၊ (၁၃) ေဂခို၊ (၁၄) ေဂဘား၊ (၁၅) ပရဲ၊ (၁၆) မႏုမေနာ၊
(၁၇) ယင္းေဘာ္၊ (၁၈)
![]( "2")
Sino-Tibetan အုပ္စု အေျချပေျမပံု
ယင္းတလဲ၊ (၁၉) ကယား (အေရွ႕)၊ (၂၀) ကယား (အေနာက္)၊ (၂၁) မိုပြာကယား၊ (၂၂)
စေကာ ကရင္၊ (၂၃) ဝဲေဝၚ၊ (၂၄) ဇယိမ္း၊ (၂၅) ဟားခါးခ်င္း၊ (၂၆) ေငါန္ခ်င္း၊
(၂၇) ဆင္ထန္ခ်င္း၊ (၂၈) ေတာရ္ခ်င္း၊ (၂၉) ဇို ထံုးခ်င္း၊ (၃၀)
ဇိုင္ေဖခ်င္း၊ (၃၁) ဖလမ္းခ်င္း၊ (၃၂) စီရင္းခ်င္း၊ (၃၃) တီးတိန္ခ်င္း၊ (၃၄)
ရန္ခိုလ္ခ်င္း၊ (၃၅) ပူရာမ္ခ်င္း၊ (၃၆) ရာလ္တဲခ်င္း၊ (၃၇) ရိုလ္တဲခ်င္း၊
(၃၈) ဇိုမီးခ်င္း၊ (၃၉) ခြာမီးခ်င္း၊ (၄၀) ခူမီးခ်င္း၊ (၄၁) အရိႈခ်င္း၊
(၄၂) ဘြာလ္ေခါ ခ်င္း၊ (၄၃) ခ်င္းဘံု (ခ်င္းတြင္းခ်င္း)၊ (၄၄) ဒိုင္ခ်င္း၊
(၄၅) ၿမိဳခ်င္း၊ (၄၆) မြင္းခ်င္း (မင္းတပ္ခ်င္း)၊ (၄၇) ငလ (မတုခ်င္း)၊ (၄၈)
ဝဲေလာင္ခ်င္း၊ (၄၉) လိုင္ေနာင္နာဂ၊ (၅၀) ေလာင္ဖုရိနာဂ၊ (၅၁) မခ်မ္းနာဂ၊
(၅၂) ပရနာဂ၊ (၅၃) ဖုန္၊ (၅၄) လရွိ (လခ်ိတ္)၊ (၅၅) မရု (ေလာ္ေဂၚ)၊ (၅၆) ဗမာ၊
(၅၇) ေခ်ာင္းသား၊ (၅၈) အင္းသား၊ (၅၉) ရခိုင္၊ (၆၀) ေတာင္ရိုး၊ (၆၁)
ထားဝယ္၊ (၆၂) ရမ္းၿဗဲ၊ (၆၃) ဆန္ဆု၊ (၆၄) ဖ်င္၊ (၆၅) ေလာ္ပန္၊ (၆၆) ေလာ္ပိ၊
(၆၇) လာမာ၊ (၆၈) ေနာ္ရာ၊ (၆၉) ႏူး၊ (၇၀) ရဝမ္၊ (၇၁) အႏု၊ (၇၂) လိြဳင္၊ (၇၃)
ပလု၊ တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
![]( "3")
Austro-Asiatic အုပ္စု အေျချပေျမပံု
ဒုတိယ ပင္မမ်ဳိးႏြယ္ျဖစ္တဲ့ Austro-Asiatic အုပ္စုႀကီးမွာ Munda နဲ႔
Mon-Khamar ဆိုၿပီး မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုႀကီး (၂) ခု ထပ္ ကြဲပါတယ္။ Munda
အုပ္စုမွာ မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၂၂) ခု ရွိၿပီး Mon-Khmer အုပ္စုမွာ
မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၁၄၇) ခု ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာရွိတဲ့
Mon-Khmer အုပ္စုဝင္ တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့ …
(၁) မြန္၊ (၂) ဆမ္ေတာင္း၊ (၃) တိုင္းလြိဳင္၊ (၄) ဝ၊ (၅) ဓေနာ၊ (၆)
ရူခ်င္းပေလာင္၊ (၇) ရူမိုင္ပေလာင္၊ (၈) ေရႊပေလာင္ (တအန္း)၊ (၉) ယင္းနက္၊
(၁၀) ယင္းက်ား၊ တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။
![]( "4")
Tai-Kadai အုပ္စု အေျချပေျမပံု
တတိယ ပင္မမ်ဳိးႏြယ္ျဖစ္တဲ့ Tai-Kadai အုပ္စုႀကီးမွာ Hlai, Kadai နဲ႔
Kam-Tai ဆိုၿပီး မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုႀကီး (၃) ခု ထပ္ကြဲပါ တယ္။ Hlai အုပ္စုမွာ
မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၂) ခု ရွိၿပီး Kadai အုပ္စုမွာ မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း (၁၄)
ခုနဲ႔ Kam-Tai အုပ္စုမွာ မ်ဳိးႏြယ္ စုေပါင္း (၇၆) ခု ရွိပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာရွိတဲ့ Kam-Tai အုပ္စုဝင္ တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့ …
(၁) ခမ္းတီးရွမ္း၊ (၂) ဂံုရွမ္း၊ (၃) ရွမ္း၊ တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။
အထက္က စာရင္းမွာ မပါဘဲ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့
ကိုးကန္႔ကေတာ့ ပထမအုပ္စုႀကီးျဖစ္တဲ့ Sino-Tibetan အုပ္စုဝင္ Chinese
မ်ဳိးႏြယ္ အုပ္စုမွာ ပါဝင္ပါတယ္။
![]( "533385_385743411471511_100001075673904_1043883_648730072_n")
ကိုးကန္႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသ
ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ အုပ္စု (၃) ခုလံုးမွာ မပါဘဲ လက္ရွိ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္
အသိအမွတ္ျပဳထားတာကေတာ့ ေမာ္ ကင္းေခၚ ဆလံုမ်ဳိးႏြယ္စု ျဖစ္ပါတယ္။ ဆလံုဟာ
Astronesian ပင္မမ်ဳိးႏြယ္စုႀကီးရဲ႕ Malayo-Polynesian မ်ဳိးႏြယ္စုမွာ
ပါပါတယ္။
![]( "537706_385746258137893_100001075673904_1043888_368939338_n")
Malayo-Polynesian အုပ္စု အေျချပေျမပံု
ေဖၚျပခဲ႔တဲ့ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြဟာ မ်ဳိးႏြယ္စုအမည္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး
ကြဲလြဲမႈရွိႏိုင္ပါတယ္။ မ်ဳိးႏြယ္စု တခုမွာ အျခားနာမည္ကြဲ မ်ားလည္း
ရွိပါေသးတယ္။ အထက္ပါ မ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုးဟာ လက္ရွိ ဘာသာေဗဒ
စံသတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ISO 639-3 အရ ႏိုင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့
မ်ဳိးႏြယ္စုနာမည္မ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ က်န္ခဲ႔ရင္လည္း က်န္ခဲ႔တဲ့
မ်ဳိးႏြယ္စုဟာ အထက္က အုပ္စုႀကီး (၃) ခု အတြင္းမွာသာျဖစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ISO Code ဆိုတာကေတာ့ လက္ရွိကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ မ်ဳိးႏြယ္စုေပါင္း
ေျခာက္ေထာင္ ကိုးရာေက်ာ္ကို ဘာသာစကားအ လိုက္ အကၡရာသံုးလံုးနဲ႔ စနစ္တက်
ခြဲျခားထားတဲ့ စံသတ္မွတ္ခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းဘာသာစကား အခ်ဳိ႕ကို
ေဖာ္ ျပရမယ္ဆိုရင္ ဗမာ (ISO 639-3 : mya)၊ ဟားခါးခ်င္း (ISO 639-3 : cnh)၊
ဂ်ိန္းေဖာ (ISO 639-3 : kac)၊ မြန္ (ISO 639-3 : mnw)၊ ရခိုင္ (ISO 639-3 :
rki)၊ ရွမ္း (ISO 639-3 : shn) စသည္ျဖင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ အုပ္စုႀကီး (၃) ခုမွာလည္းမပါ၊ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္လည္း
အသိအမွတ္ မျပဳေပမဲ႔ ဘာသာစ ကားရဲ႕ မူလရင္းျမစ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံပါလို႔
ေဖာ္ျပထားၿပီး ISO အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို လိမ္လည္ရယူထားတဲ့ ဘာသာစ ကား
တခုကိုလည္း ဆက္ၿပီး ေျပာခ်င္ပါေသးတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔
အမည္ခံယူထားတဲ့ စစ္တေကာင္းဘဂၤလီ ျဖစ္ပါတယ္။
![]( "551671_385747441471108_100001075673904_1043889_1922265067_n")
Indo-Aryan အုပ္စု အေျချပေျမပံု
စစ္တေကာင္းဘဂၤလီဟာ အင္ဒို-ယူရိုပီယန္ ပင္မအုပ္စုႀကီးက ဆင္းသက္လာတဲ့
အင္ဒို-အာရီရန္ အုပ္စုဝင္ ဘဂၤလီ-အာ သံ မ်ဳိးႏြယ္စုဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤလီ-အာသံ မ်ဳိးႏြယ္စုမွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အထိ လူမ်ဳိးစု (၁၈) ခု ရွိပါတယ္။
အဲဒါေတြက ေတာ့ .. (၁) အာသံ၊ (၂) ဘဂၤလီ၊ (၃) ဘစ္ရွ္ႏုပရီယာ၊ (၄) ခ်ကၠမ၊ (၅)
စစ္တေကာင္း၊ (၆) ဟာေဂ်ာင္း၊ (၇) ဟာလ္ဘီ၊ (၈) ကေရာ့၊ (၉) ခါရိယာ၊ (၁၀)
ကာမူကာ၊ (၁၁) ေလာ့ဟိ၊ (၁၂) မာလ္ပဟာရိယာ၊ (၁၃) မီအာဂန္၊ (၁၄) နာဟရိ၊ (၁၅)
ရာ့ဂ်္ဘန္ရွိ၊ (၁၆) ရန္ပုရိ၊ (၁၇) ေဆလ္ေဟတီ၊ (၁၈) တန္ခ်န္ရာ တို႔
ျဖစ္ပါတယ္။
![]( "428483_385749104804275_100001075673904_1043904_1719002389_n")
Bangali-Assamese အုပ္စု အေျချပေျမပံု
စစ္တေကာင္းဘဂၤလီရဲ႕ မ်ဳိးႏြယ္စု ဆင္းသက္ပံုကို ျပရရင္ –
Indo-European_Indo-Iranian_
Indo-Aryan_ Eastern zone_Bengali
Assamese_Chittagonian ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တေကာင္းဘဂၤလီရဲ႕ ISO Code ဟာ (ISO
639-3 : cit) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ မတိုင္ခင္က ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဘဂၤလီ-အာသံ မ်ဳိးႏြယ္စုဟာ လူမ်ဳိးစု
တစ္စုထပ္တိုးၿပီး (၁၉) ခု ျဖစ္သြားပါေတာ့ တယ္။ ျဖစ္ရပံုကေတာ့ ရွိရင္းစြဲ
ဘဂၤလီစစ္တေကာင္း လူမ်ဳိးစုကေန စစ္တေကာင္းနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုၿပီး
လူမ်ဳိးစုႏွစ္စုကို ေမြး ထုတ္လိုက္တာပါပဲ။ ISO 639-3 : cit ကိုပယ္ဖ်က္ၿပီး
အဲဒီေနရာမွာ ISO 639-3 : ctg နဲ႔ ISO 639-3 : rhg ဆိုၿပီး ဖန္
တီးလိုက္ပါေတာ့တယ္။ ယခင္ စစ္တေကာင္းဘဂၤလီရဲ႕ မူရင္းေဒသဟာ
ဘဂၤလားေဒရွ္႕ျဖစ္ေပမဲ႔ အခုေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤ လားေဒ႔ရွ္ဆိုၿပီး
နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ပါေတာ့တယ္။
ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ အေျခအေနမွန္ကို သေဘာေပါက္ေလာက္ၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။
ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး၊ လူ႔အခြင့္ အေရး အေယာင္ျပၿပီး စနစ္တက်နဲ႔
ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာတဲ့ နယ္ေျမက်ဴးေက်ာ္မႈကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့
လူ မ်ဳိးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး ႏိုင္ငံသားမွန္ရင္ နားလည္ သေဘာေပါက္ဖို႔
လိုမယ္ထင္ပါတယ္။
လက္ရွိ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းေတြအရ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ
ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ စစ္တေကာင္းဘဂၤလီ အေရအ တြက္ကို (၁,၀၀၀,၀၀၀) ဟု ျပထားပါတယ္။
၂၀၀၁ ခုႏွစ္ (Johnstone and Mandryk 2001) စစ္တမ္းအရ ရခိုင္တိုင္း ရင္းသား
အေရအတြက္ဟာ (၇၃၀,၀၀၀) ပဲရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ လက္ရွိျပည္နယ္အဆင့္
သတ္မွတ္ထားတဲ့ တိုင္း ရင္းသားအခ်ဳိ႕ေတာင္ လူဦးေရ တသန္းမျပည့္တာ ရွိပါတယ္။
လက္ရွိဖြဲ႕စည္းပံုအရ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသေတြမွာ လည္း
မ်ဳိးႏြယ္စုဦးေရ တသန္းမရွိၾကပါဘူး။ ဒီကိစၥဟာ ျပတ္ျပတ္သားသား
မေျဖရွင္းႏိုင္ရင္ ေရရွည္မွာ ဒုကၡေရာက္ပါ လိမ့္မယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာရဲ႕
အကိုေတာ္ျဖစ္တဲ့ စစ္တေကာင္းဘဂၤလီ မ်ဳိးႏြယ္စု ၁၃ သန္းဟာ တဘက္မွာ အဆင္သင့္
ေစာင့္ ေနၾကပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ကိုယ္႔မ်ဳိးႏြယ္စုေတြကို ကိုယ္ေတြမွ မထိန္းသိမ္း
မကာကြယ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေပ်ာက္ကြယ္ဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။ ေပ်ာက္လည္း
ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ႔ပါတယ္။ အေပၚမွာပါတဲ့ ထမံသီေဒသမွာ ေနထိုင္တဲ့ ထမံဘာသာစကားေျပာ
ထမံတိုင္းရင္း သား မ်ဳိးႏြယ္စုရဲ႕ ေနာက္ဆံုးမ်ဳိးဆက္ဟာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွာ
ကြယ္လြန္သြားၿပီလို႔သိရပါတယ္။ ဒီျပည္ေထာင္စုအတြင္းက မ်ဳိးႏြယ္စုတစ္ခု
ပ်က္သုဥ္းသြားျခင္းဟာ ဒီျပည္ေထာင္စုသား အားလံုးမွာတာဝန္ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ
ျမန္မာျပည္မွာ လူဦး ေရ တေထာင္ေအာက္ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြလည္း ရွိပါတယ္။
ဒါကိုလ်စ္လ်ဴရႈမထားဘို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
![]( "75208_385753978137121_100001075673904_1043916_161950548_n")
ျမန္မာ-ထိုင္းနယ္စပ္ တိုင္းရင္းသား ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား
ေနာက္တခုက ကိုယ္႔တိုင္းရင္းသားစစ္စစ္ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕အေရးပါ
ကရင္နီလို႔ေခၚတဲ့ ကယားတိုင္းရင္းသား အုပ္စုထဲ က အေရွ႕ကယားမ်ဳိးႏြယ္စုဟာ
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းေတြအရ တစ္ကမာၻလံုးမွာမွ (၂၆,၀၀၀) ပဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအထဲက
သူ႔ဇာတိေဒသျဖစ္တဲ့ ကယားျပည္နယ္မွာ ေနထို္င္ႏိုင္တဲ့ ဦးေရဟာ (၈၀၀၀) ပဲ
ရွိပါတယ္။ က်န္တဲ့ (၁၈,၀၀၀) ကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာပါ။ အဲဒီအထဲက (၁၅,၀၀၀)
ဟာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနၾကရတာပါ။ အျခားတိုင္းရင္းသား မ်ဳိး
ႏြယ္စုေတြလည္း ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွာ အမ်ားအျပား ရွိၾကပါေသးတယ္။
ရင္နာဖို႔ေကာင္းပါတယ္။
ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ၂၀၁၄ ျပည္လံုးကၽြတ္ သန္းေခါင္စာရင္းမတိုင္မီ
အႀကိဳစစ္တမ္းအေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စု စာရင္း ကို
ေကာက္ယူသင့္ပါတယ္။ ဒါကလည္း သန္းေခါင္စာရင္းအတြက္ လူတေယာက္ ရွစ္က်ပ္ပဲ
သံုးမယ္ဆိုေတာ့ ေျပာရတာ အားေတာ့သိပ္မရွိပါဘူး။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရဆိုသူေကာ
အတိုက္အခံဆိုသူမ်ားပါ ကိုယ္႔တိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားအ ေရးကို
ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ၾကပါေစ၊ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာတဲ့
တိုင္းရင္းသားအေရျခံဳ ျပည္ပမ်ဳိးႏြယ္စု အေရး ကိုလည္း ျပတ္ျပတ္သားသား
တားဆီးကာကြယ္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔ပဲ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္။
Thant Ko Ko Maung (ေဖစ္ဘြခ္မွ ..)
ေလ႔လာရန္ ကြန္ယက္အၫႊန္း
(၁) ကမာၻေပၚရွိ ပင္မမ်ဳိးႏြယ္စုႀကီးမ်ား
(၂) ISO 639 Code Tables
(၃) Request for Change to ISO 639-3 : cit Language Code
(၄) Request for New Language Code Element in ISO 639-3 : ctg
(၅) Request for New Language Code Element in ISO 639-3 : rhg
(၆) Comments received for ISO 639-3 Change Request 2006-048
